Mừng thì dĩ nhiên là mừng. Tuy vậy, không phải không có nỗi lo.

Trước hết, như ý kiến các chuyên gia tuyển sinh có kinh nghiệm lo ngại, rằng những vấn nạn hoàn toàn có khả năng xảy ra khi quy định này được áp dụng. Đó là tình trạng khai man lý lịch, làm đẹp học bạ hoặc chạy hộ khẩu, chạy trường về các huyện nghèo để được hưởng ưu đãi khi tuyển sinh.

Với tỉnh Điện Biên chúng ta, còn đó bài học cử tuyển năm học 2001-2002, tỉnh Lai Châu (cũ) được Bộ Giáo dục - Đào tạo phân bổ 34 chỉ tiêu cử tuyển vào các trường đại học và cao đẳng chuyên nghiệp. Qua phát giác của quần chúng nhân dân, Ban Dân tộc của Hội đồng Nhân dân tỉnh Lai Châu khóa XI (nhiệm kỳ 1999-2004) và Thanh tra tỉnh đã tiến hành rà soát toàn bộ hồ sơ của các đối tượng cử tuyển, phát hiện có 13 trường hợp (38,25%) ở 4 huyện (50%) đã khai gian tiêu chuẩn. Theo đó, huyện Mường Lay (nay là Mường Chà) 6 trường hợp, huyện Mường Tè 5 trường hợp, huyện Tủa Chùa 1 trường hợp và huyện Phong Thổ 1 trường hợp. Trong 13 trường hợp bị phát giác này, chủ yếu là khai man về lí lịch và hộ khẩu. Có trường hợp hộ khẩu thường trú ở trung tâm thị xã Điện Biên Phủ, nhưng trong hồ sơ lại khai ở tít tận xã Mường Tè - một xã nằm trong chương trình 135 thuộc huyện vùng cao, biên giới Mường Tè. Có trường hợp cư trú ở ngay thị trấn Mường Tè, nhưng hồ sơ cũng khai ở tận xã Mường Tè. Có trường hợp ở ngay xã vùng thấp Lay Nưa, huyện Mường Lay (nay thuộc TX Mường Lay), lại khai ở mãi xã vùng cao Sá Tổng. Có trường hợp trắng trợn đến mức đổi họ và tên của cả bố lẫn mẹ... Trước đòi hỏi chính đáng của công luận và để đảm bảo đúng tiêu chuẩn chế độ cử tuyển, UBND tỉnh Lai Châu có văn bản đề nghị các trường Đại học Sư phạm Thái Nguyên, Đại học Y Thái Nguyên và Đại học Kinh tế Quốc dân... buộc thôi học đối với 9 sinh viên có hành vi man trá.

Nhắc lại bài học cũ, để thấy rằng công tác cử tuyển chúng ta làm chưa tốt. Chả thế mà có người vốn dĩ làm nghề chạy xe ôm trong TP Điện Biên Phủ, bẵng đi mấy năm thấy là giáo viên hẳn hoi. Hóa ra “thầy giáo xe ôm” nọ được đi tu nghiệp Đại học Sư phạm khoa Tâm lý Giáo dục, theo con đường... cử tuyển!