Từ chủ trương

Báo Điện Biên Phủ những năm gần đây đã có sự đổi mới đáng kể. Từ in trắng đen chuyển sang in màu hai trang ngoài; việc mi trang, sắp xếp tin, bài các vị trí của trang cũng có nhiều đổi mới để bắt mắt, hấp dẫn, thu hút độc giả. Điều quan trọng nhất là Chi uỷ, BBT ra nghị quyết nâng cao chất lượng bài viết, trong đó chú trọng những vấn đề mới, “nóng” về điều tra chống tiêu cực đang được dư luận quan tâm. Từ quý III/2011, BBT báo đặt mục tiêu mỗi tháng có ít nhất 4 bài “nóng”. Với những bài viết này, trước khi cử phóng viên xuống cơ sở thu thập thông tin, BBT và lãnh đạo các phòng chuyên môn họp, cho chủ trương và cung cấp những thông tin cần thiết liên quan đến vấn đề. Do tính chất nguy hiểm của việc viết điều tra chống tiêu cực nên BBT thường cử ít nhất 2 phóng viên cùng tác nghiệp để hỗ trợ nhau nếu không may gặp “sự cố”. Sau khi thu thập đầy đủ thông tin, chứng cứ, phóng viên báo cáo lãnh đạo phòng và BBT để vạch ra hướng viết hợp lý, đúng và trúng vấn đề. Chính cách làm này mà Báo Điện Biên Phủ đang thu hút ngày càng đông độc giả, nhất là khi báo khởi đăng những tin, bài có vấn đề như: loạt phóng sự về phá rừng tại các huyện Tuần Giáo, Điện Biên Đông, Mường Chà, huyện Điện Biên; lãng phí trong đầu tư xây dựng cơ bản; giáo viên phải nộp lệ phí để được “thăng hạng”; ăn chặn tiền hỗ trợ người nghèo làm nhà theo Quyết định 167/CP; hỗ trợ ngô, lúa giống, trâu, bò giống cho người nghèo không đảm bảo chất lượng...

Đến hành động

Để “tiếp sức” cho phóng viên viết bài điều tra chống tiêu cực, việc đầu tiên BBT Báo Điện Biên Phủ làm là trả nhuận bút có sự khác biệt. Với những bài viết “có vấn đề”, BBT trả nhuận bút “kịch kim”; cùng với đó là Ban Thư ký chi hội Báo Điện Biên Phủ lựa chọn xét khen thưởng chất lượng cao hàng tháng nhằm khuyến khích tinh thần làm việc của phóng viên. Thông thường, với những phóng viên viết bài điều tra chống tiêu cực phải chịu rất nhiều áp lực. Để các vấn đề phóng viên thu thập được không bị “chìm xuồng” bởi những can thiệp từ ngoài vào, trước hết BBT báo đã rất bản lĩnh, trong mọi điều kiện, hoàn cảnh đều đứng ra bảo vệ phóng viên. Một mặt, Báo Điện Biên Phủ tuân thủ tốt tinh thần phối hợp định hướng tuyên truyền hàng tháng của Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ. Có những vấn đề mới, nóng, BBT báo chủ động thông qua Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ trước khi đăng để tạo sự đồng thuận, thống nhất cao từ trên xuống.

Phóng viên Báo Điện Biên Phủ cùng cán bộ kiểm lâm xác định vị trí khu rừng bị phá hoại phục vụ cho bài viết. 

Mỗi tháng có ít nhất 4 bài “nóng” theo đúng nghĩa là cả một vấn đề đòi hỏi nỗ lực của BBT và những phóng viên “mũi nhọn” chuyên viết điều tra. Vì trong điều tra chống tiêu cực, nếu không có kinh nghiệm, mối quan hệ rộng, thân thiết thì rất khó thu thập thông tin cũng như đưa sự việc lên mặt báo để người bị phê bình, lên án, nhắc nhở phải tâm phục khẩu phục. Nhà báo Nguyễn Mạnh Thắng là người có nhiều bài viết điều tra chống tiêu cực trên Báo Điện Biên Phủ thời gian gần đây. Tâm sự về nghề, anh cho biết: Kinh nghiệm của người viết điều tra là phải tạo được mạng lưới cung cấp “thông tin mật” rộng khắp. Cũng giống như ngành công an, nhà báo phải giữ nguyên tắc bí mật người cung cấp thông tin cho mình. Với nhà báo Nguyễn Mạnh Thắng thì bao giờ cũng phải “làm hiện trường” trước, nghĩa là tuỳ từng vấn đề để “nhập vai” điều tra, khảo sát, thu thập thông tin từ cơ sở trước sau đó mới hỏi đến cơ quan chức năng có liên quan. Vì nếu mình “đánh động” cơ quan quản lý trước thì những vấn đề tại cơ sở rất dễ bị “xoá dấu vết”. Loạt bài: “Bến gỗ “xi xô” ai tiếp tay cho lâm tặc?” phản ánh về việc phá rừng lấy gỗ tại xã Na Sang, huyện Điện Biên, khởi đăng vào cuối tháng 2, đầu tháng 3 vừa qua là kỳ công nhất của anh. Nguyễn Mạnh Thắng cho biết: Mình phải đóng giả người đi mua gỗ, đàm phán rất khéo với các đầu nậu và lâm tặc để họ tin rồi đưa đi nhiều vị trí tập kết gỗ tại các khe suối xem. Và để khỏi “lộ danh phận” việc ghi âm, chụp ảnh, quay phim phải nhanh và khéo léo, tránh để người khác nhìn thấy. Qua loạt bài viết phá rừng của anh, cơ quan chức năng đã kịp thời vào cuộc làm rõ vấn đề. Thành quả mang lại của bài báo là có một số cán bộ trong ngành kiểm lâm, công an biến chất đã bị sa thải, xử lý thích đáng.

Nghề báo đã khó, viết bài điều tra chống tiêu cực đối với nhà báo nữ càng khó khăn vất vả hơn nhiều. Thông thường, viết 100 bài báo khen thì không mấy ai quan tâm, nhưng chỉ viết một mẩu tin, 1 bức ảnh phê bình đều nhận được thông tin phản hồi từ cơ sở. Nhẹ thì gọi điện “khủng bố”, nặng thì làm đơn kiện, yêu cầu đính chính. Chính vì mức độ nguy hiểm của viết điều tra chống tiêu cực nên kinh nghiệm là “biết 10 nói 1”, số thông tin, tư liệu còn lại để “làm vốn” phòng thân. Nhà báo Phùng Minh Thuỳ, Trần Thị Hương đã có nhiều bài viết phê bình những việc làm sai trái từ cơ sở. Sau khi báo đăng, đơn vị, cá nhân bị “điểm mặt chỉ tên” giãy lên như đỉa phải vôi và làm đơn kiện. Nhưng với bản lĩnh và kinh nghiệm của mình, các nhà báo tiếp tục “theo dòng sự kiện”, đã làm rõ thêm nhiều vấn đề sai phạm nữa nên “đối phương” mới chịu thua. Phóng sự điều tra: Giáo viên Mường Nhé nộp tiền để được “lên hạng” của tác giả Trần Hương - Kiên Cường là minh chứng cho việc làm điều tra vất vả nhưng rất vinh dự, tự hào. Thông qua bài viết của họ, những cá nhân trong ngành Giáo dục huyện Mường Nhé gây sai phạm đã bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.