Việc triển khai thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay” đã đi vào bước mới: tiến hành phê bình và tự phê bình. Bước mới này được thực hiện theo trình tự tiến hành từ trên xuống dưới. Đây là bước trọng tâm và cũng là bước khó khăn, nhiều thử thách nhất.

Bộ Chính trị, Ban Bí thư Trung ương Đảng vừa có đợt kiểm điểm được dư luận đặc biệt quan tâm, được đánh giá là nghiêm túc, không khí phê bình và tự phê bình có trách nhiệm cao, vừa nguyên tắc, vừa chân tình trên tinh thần đồng chí. Trong lần kiểm điểm quan trọng này, đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã chỉ rõ: “Toàn Đảng đang bước vào thời điểm rất thiêng liêng và hệ trọng, đang làm những công việc rất thiêng liêng và hệ trọng. Mỗi cán bộ, đảng viên có trách nhiệm rất lớn đối với đất nước, dân tộc, đối với Đảng, chính vì thế phải phát huy đầy đủ tinh thần trách nhiệm để làm tốt công việc này. Đây là thời điểm phải hết sức tỉnh táo, bình tĩnh, vững vàng, thể hiện cho được bản lĩnh, phẩm chất tốt đẹp của người cộng sản, của người đảng viên cộng sản chân chính của Đảng Cộng sản Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh tổ chức, sáng lập, lãnh đạo, rèn luyện". Đây thực sự là niềm tin mới truyền đến cán bộ, đảng viên và nhân dân ta trong thời điểm khẩn trương nghiêm túc tiến hành thực hiện Nghị quyết Trung ương 4, Khoá 11 của Đảng.

Thời gian gần đây khi nói về tấm gương tự phê bình trong lãnh đạo Đảng, chúng ta đã nêu về Bác Hồ tự nhận trách nhiệm của mình trong sai lầm về cải cách ruộng đất. Nhân kỷ niệm 100 năm Ngày sinh của đồng chí Nguyễn Văn Cừ - nguyên Tổng Bí thư của Đảng - đã giới thiệu rất kĩ về tác phẩm “Tự chỉ trích” và tác phong tự giác chỉ trích của đồng chí trong thời kì Đảng hoạt động bí mật rất cam go. Những tấm gương thực tế đó làm tăng thêm sự đoàn kết trong Đảng, sự gắn bó máu thịt giữa Đảng và nhân dân, là cơ sở định hướng rất bổ ích cho mỗi chúng ta. Dư luận đang hết sức quan tâm và kỳ vọng về kết quả thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 mà đợt kiểm điểm mới đây của Bộ Chính trị, Ban Bí thư là một điển hình về tinh thần phê bình và tự phê bình.

Song một thực tế khác cũng rất dễ phát sinh lúc này là cấp trên phê và tự phê bình thì cấp dưới nghe ngóng “ngồi chờ”. Nếu như các cấp ủy không tiếp tục chỉ đạo tốt, khẩn trương khắc phục những biểu hiện này thì vô tình làm cho không khí thực hiện Nghị quyết TW4 sẽ trầm xuống. Điều đó không đúng với yêu cầu mà Nghị quyết TW4 đã đề ra là thận trọng tiến hành từng bước nhưng phải liên tục thường xuyên và quyết liệt

Trong lúc theo dõi tình hình các cấp tiến hành phê bình và tự phê bình thì mỗi đảng viên, mỗi cấp ủy phải thường xuyên xem xét lại mình, rút ra những bài học kinh nghiệm và tự điều chỉnh để đúng với nội dung yêu cầu của Nghị quyết TW4. Phê bình và tự phê bình là một khâu rất quan trọng, như đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã nhiều lần nhấn mạnh, vấn đề này liên quan đến sinh mệnh chính trị của mỗi đảng viên. Kết quả của nó tác động rất lớn, có thể nói đó là “xương sống” của xây dựng và chỉnh đốn Đảng. Phê bình và tự phê bình đạt kết quả cao hay thấp, phụ thuộc vào thái độ và ý thức tự giác của mỗi cá nhân và tập thể trực tiếp tham gia.

Muốn làm tốt cuộc vận động theo tinh thần Nghị quyết TW4, các đảng viên, nhất là các đảng viên ở vị trí chủ chốt cần phải được cung cấp thông tin; thông tin chính thức phải được phổ biến trong các cấp ủy, trên báo chí và công luận. Vì vậy  ý thức tham gia tiếp nhận thông tin từ công luận của mỗi đảng viên lúc này cần phải được đề cao về tính tổ chức kỷ luật. Phải có ý thức trách nhiệm cao trong tiếp nhận và truyền bá thông tin. Nghe những thông tin cụ thể,chính thống, tích cực và mang tính xây dựng. Khắc phục thói “nghe hơi nồi chõ”, rồi rỉ tai nhau không chính thức, dễ gây nhiễu loạn, sai sự thật, loại bỏ những thông tin không có cơ sở, không qua xác minh, thiếu tính xây dựng. Phải có ý thức  là qua “nghe”, đọc, tìm hiểu để mình tự thấy mình rõ hơn, chuẩn bị tốt hơn để phê và tự phê bình. Đó là cách tốt nhất, là biểu hiện tích cực trong việc đưa Nghị quyết TW4 vào sinh hoạt và công tác hằng ngày, thường xuyên tạo sức đề kháng  để chống con bệnh suy thoái, tiêu cực đang rình rập “tấn công” chúng ta hằng ngày hằng giờ.

Đối với những cấp ủy, đảng viên có những “vấn đề” thì qua “nghe”, tìm hiểu càng cần phải chuẩn bị chu đáo để phê bình và tự phê bình cho tốt, trở thành những bài học tốt cho cấp uỷ cấp dưới và các đảng viên làm theo. Phê bình và tự phê bình phải trên tinh thần góp ý để cấp ủy và đồng chí mình tiến bộ, loại bỏ tiêu cực, khuyết điểm, phát huy tính tích cực, ưu điểm nhằm hoàn thành trách nhiệm cao trước Đảng, trước nhân dân.