Thông tin Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất việc bỏ phiếu tín nhiệm hàng năm với các chức danh do Quốc hội bầu trong tổng thể đề án tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Quốc hội được dư luận đánh giá cao, xem đây là một dấu hiệu rất tích cực trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động của Quốc hội, đồng thời tăng cường tinh thần trách nhiệm của đại biểu Quốc hội, của những người được Quốc hội bầu và phê chuẩn để thay mặt dân gánh vác việc nước.

Theo đề án đổi mới này, các chức danh do Quốc hội bầu sẽ được bỏ phiếu tín nhiệm hằng năm gồm Chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch nước, Thủ tướng, các Phó Chủ tịch Quốc hội, Phó Chủ tịch nước, các phó Thủ tướng, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao, Viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao và Tổng kiểm toán nhà nước và các thành viên khác của Chính phủ. Kết quả bỏ phiếu tín hiệm sẽ được công bố công khai, người không đủ số phiếu tín nhiệm quá bán so với tổng số đại biểu Quốc hội sau hai lần liên tiếp sẽ phải xem xét, trình Quốc hội miễn nhiệm hoặc từ chức.

Tuy vẫn còn một số thành viên Ủy ban Thường vụ tỏ ý băn khoăn, đề nghị nên thận trọng và có lộ trình cụ thể, nhưng theo ông Nguyễn Hạnh Phúc - Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội thì việc này trước hết là làm đúng Luật Tổ chức Quốc hội và Luật Hoạt động giám sát, đồng thời cũng là theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 4 về xây dựng chỉnh đốn Đảng.

Còn nhớ, trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XII, từng có đại biểu đề xuất lấy phiếu tín nhiệm với một số thành viên Chính phủ nhưng chưa được chấp nhận. Vì vậy, việc Ủy ban Thường vụ thống nhất lấy phiếu tín nhiệm hằng năm đối với các chức danh do Quốc hội bầu lần này tạo nên niềm tin vào một sự thay đổi thật sự ngay từ bộ máy lãnh đạo của cơ quan quyền lực nhà nước tối cao.

Có ý kiến cho rằng: lấy phiếu tín nhiệm thực chất là “bỏ phiếu bất tín nhiệm” một chức danh lãnh đạo nếu Quốc hội thấy không còn xứng đáng. Điều đó cũng đúng mặc dù không ai muốn xảy ra. Bởi về nguyên tắc, Quốc hội bầu ai vào chức danh nào thì có quyền bãi miễn nếu thấy người ấy không còn đủ tài năng và uy tín để đảm đương chức trách được giao.

Khi cầm lá phiếu bầu các chức danh chủ chốt của Quốc hội, Nhà nước và Chính phủ, đại biểu Quốc hội đều tin tưởng và mong họ là những người ưu tú nhất, hội đủ tài năng và phẩm hạnh để thay mặt nhân dân gánh vác việc nước, chứ không ai mong có ngày lại phải ấn nút bỏ phiếu bất tín nhiệm người này người nọ.

Tuy nhiên, thực tế cuộc sống đòi hỏi, yêu cầu nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước pháp quyền buộc Quốc hội phải có chính kiến, có trách nhiệm về việc làm của mình với tư cách là đại biểu của dân. Cách làm này sẽ mở đường cho việc loại bỏ kiểu quan chức “không dấu ấn”, “không ấn tượng”, nhạt nhẽo, hiền lành vô tích sự. Các chức danh lãnh đạo cao cấp của Quốc hội, Nhà nước và Chính phủ lại càng phải ý thức hơn về thước đo sự hài lòng của dân về công việc mà họ đang được giao. Muốn có uy tín thì phải hành động thật sự, chứng tỏ tài năng thật sự, chứ không phải là chỉ làng nhàng, không cần làm gì nổi bật, chỉ cần không khuyết điểm, không ký cái gì sai là đương nhiên ngồi hết nhiệm kỳ.

Lấy phiếu tín nhiệm hằng năm các chức danh do Quốc hội bầu và phê chuẩn cũng là cách để nâng cao chất lượng hoạt động của đại biểu Quốc hội, mỗi đại biểu sẽ có trách nhiệm hơn khi bấm nút biểu quyết những vấn đề trọng đại của đất nước; họ sẽ gần dân hơn, tăng cường giám sát chất lượng làm việc, điều hành của những vị lãnh đạo do mình bầu ra.

Còn đối với những người đang nắm giữ các chức danh do Quốc hội bầu, cũng thấy mình có trách nhiệm hơn trong việc thực hiện chức trách được giao và ý thức hơn trong việc tu dưỡng rèn luyện phẩm chất đạo đức.

Phiếu tín nhiệm của Quốc hội chính là thước đo mức độ hoàn thành công việc mà người đang nắm giữ chức vụ cao cấp trong bộ máy nhà nước phải biết để tự nhìn nhận lại mình mà làm việc tốt hơn. Ai uy tín thấp đến mức không thể đảm nhận chức vụ thì từ chức hoặc bị miễn nhiệm. Đó cũng là cách tốt để chúng ta có một đội ngũ cán bộ lãnh đạo tài giỏi, những tấm gương về đạo đức công bộc trước mắt nhân dân.

Đổi mới và nâng cao chất lượng hoạt động của Quốc hội, trong đó có việc lấy phiếu tín nhiệm hằng năm với những chức danh do Quốc hội bầu và phê chuẩn là một nhu cầu bức thiết nhằm đẩy nhanh quá trình hoàn thiện nhà nước pháp quyền Xã hội Chủ nghĩa. Vì vậy, hoạt động này không thể hình thức, làm cho có mà phải thực chất, mặc dù trước mắt sẽ có nhiều khó khăn trở ngại. Người dân đang kỳ vọng ở ý thức và bản lĩnh của các đại biểu Quốc hội trước mỗi lá phiếu tín nhiệm của mình. Không phải để miễn nhiệm người này, cách chức người khác mà là để xây dựng được một bộ máy Nhà nước trong sạch, vững mạnh; để một Quốc hội thực quyền hơn.