Theo báo cáo tình hình quy hoạch, đầu tư xây dựng hạ tầng cụm công nghiệp của Sở Công thương, hiện tại trên địa bàn tỉnh mới có cụm công nghiệp Na Hai, xã Sam Mứn, huyện Điện Biên được phê duyệt quy hoạch chi tiết với quy mô 49,8ha. Trong cụm công nghiệp này, đã có 2 doanh nghiệp là Nhà máy Xi măng Điện Biên và Nhà máy Gạch Tuynen đầu tư xây dựng và đi vào hoạt động. Đến nay chưa có doanh nghiệp nào đăng ký để đầu tư xây dựng hạ tầng trong cụm công nghiệp.

Nhà máy Xi măng Điện Biên là một trong những dự án đã triển khai sản xuất ở khu công nghiệp Na Hai, xã Sam Mứn. Ảnh: T.T 

Có nhiều nguyên nhân khiến các cụm công nghiệp vắng nhà đầu tư. Đó là do tình hình khủng hoảng kinh tế kéo dài, gây ảnh hưởng trực tiếp đến nhà đầu tư. Cùng với đó là quy hoạch phát triển các cụm công nghiệp trên địa bàn giai đoạn 2011 - 2020, có xét đến năm 2025 chưa có nên ảnh hưởng đến tiến độ chung của việc quy hoạch chi tiết và đầu tư xây dựng các cụm công nghiệp. Trên thực tế, việc tiến hành quy hoạch chi tiết cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh còn chậm. Chưa kể một số cụm công nghiệp đã có trong quy hoạch song khả năng không thực hiện được như cụm công nghiệp phía tây T.P Điện Biên Phủ do quỹ đất không còn phù hợp để thành lập cụm công nghiệp ở vị trí này nên phải chuyển sang vị trí khác. Song nguyên nhân chủ quan đáng quan tâm là Điện Biên xa trung tâm thành phố lớn, cơ sở hạ tầng, nhất là hạ tầng giao thông, môi trường, dịch vụ không hấp dẫn nhà đầu tư. Thiếu nguồn nhân lực có trình độ, có tay nghề, nhất là nhân lực phục vụ cho các ngành công nghiệp Mặc dù diện tích đất toàn tỉnh rộng song chủ yếu là đồi núi; những nơi có điều kiện thu hút đầu tư đều rơi vào đất lúa, đất trồng màu. Mặt khác, các huyện trong tỉnh đều có điều kiện kinh tế - xã hội và hạ tầng cơ sở thấp kém nên chọn vị trí quy hoạch cụm công nghiệp sẽ khó khăn trong việc thu hút các nhà đầu tư vào cụm công nghiệp. Đến nay, vốn đầu tư của tỉnh chủ yếu dựa vào vốn ngân sách TW hỗ trợ nên việc quy hoạch và đầu tư các cụm công nghiệp của tỉnh vẫn gặp khó.

Như vậy, đến nay trên địa bàn tỉnh mới có 1/7 cụm công nghiệp trong quy hoạch đi vào hoạt độngvới 2 dự án đang hoạt động, diện tích cho thuê là 29ha với tỷ lệ lấp đầy cụm công nghiệp đạt 50%. Có thể thấy, cụm công nghiệp Na Hai đã có đóng góp đáng kể giá trị sản xuất cũng như kim ngạch xuất khẩu công nghiệp của tỉnh. Đặc biệt, Nhà máy Xi măng Điện Biên với công suất 36 vạn tấn/năm cũng góp phần trong việc nâng cao năng lực sản xuất mới trong các ngành công nghiệp then chốt của tỉnh. Các dự án đang hoạt động trong cụm công nghiệp đã tạo việc làm ổn định cho hơn 300 lao động. Lực lượng lao động trong cụm công nghiệp có trình độ cao hơn mặt bằng chung lao động công nghiệp của tỉnh.

Thực hiện Quyết định số 30/QĐ-UBND ngày 13/01/2012 của UBND tỉnh Điện Biên về ban hành chương trình giải pháp chỉ đạo điều hành thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảoquốc phòng- an ninh và dự toán ngân sách năm 2012, trên lĩnh vực công nghiệp, Sở Công thương xác định nhiệm vụ:  Xúc tiến đầu tư cơ sở hạ tầng 02 cụm công nghiệp để thu hút đầu tư các ngành công nghiệp vào cụm công nghiệp. Tuy vậy, trong hoàn cảnh kinh tế - xã hội của tỉnh như hiện nay, thì không thể nôn nóng lấp đầy các cụm công nghiệp được. Nhưng cũng không thể để quy hoạch treo kéo dài, lãng phí, nhất là cần xét đến hiệu quả sử dụng đất tại cụm công nghiệp. Và như vậy, thu hút nhà đầu tư vào các cụm công nghiệp, đặc biệt là  đầu tư cơ sở hạ tầng vẫn là bài toán khó trong giai đoạn hiện nay.