Lãng phí trang thiết bị, đồ dùng dạy học

Trang thiết bị (TTB), đồ dùng dạy học (ĐDDH) đóng vai trò rất quan trọng giúp tiết học trở nên sinh động, nhẹ nhàng hơn… Nhiều năm qua, nguồn kinh phí được Bộ GD-ĐT cấp cho các trường dùng để đầu tư TTB - ĐDDH rất lớn.

Tuy nhiên, thực tế hiện nay tại một số trường lại cho thấy việc sử dụng các thiết bị này không mang lại hiệu quả cao.

 

Phòng thí nghiệm bộ môn Sinh hiện đại tại Trường THCS - THPT Đinh Thiện Lý.

Đầu tư nhiều, sử dụng ít

Thực tế nghe chừng có vẻ bất cập lại đang diễn ra khá phổ biến tại các trường tiểu học (TH), trung học cơ sở (THCS) và trung học phổ thông (THPT). Ngay tại TPHCM vốn là một địa phương có điều kiện thuận lợi, công tác đầu tư TTB - ĐDDH luôn được các nhà trường quan tâm đúng mức bằng một nguồn chi thường xuyên (khoảng 10% - 12% trong tổng 25%) nhưng chất lượng các giờ thực hành vẫn còn rất kém.

Hiện nay, theo quy định vào mỗi đầu năm học, Bộ GD-ĐT sẽ ban hành danh mục TTB - ĐDDH tối thiểu các cấp học, cùng hướng dẫn mua sắm, sử dụng, bảo quản. Kinh phí mua sắm, bổ sung thiết bị chủ yếu bằng kinh phí chi thường xuyên của các cơ sở giáo dục. Sau khi triển khai đại trà chương trình mới, điệp khúc chậm trễ cung cấp TTB - ĐDDH đã không còn tồn tại. Nhưng rắc rối lại phát sinh mà nếu không được chính các hiệu trưởng chia sẻ, chắc cũng chẳng mấy người biết. Đó là tình trạng lãng phí các TTB - ĐDDH hiện đại do thiếu cơ sở vật chất, phòng ốc phục vụ cho việc ứng dụng các thiết bị trên.

TPHCM gần như không còn tình trạng phòng học tạm bợ, nhưng việc cơ sở trường lớp thiếu các phòng chức năng vẫn còn khá nhiều ở vùng ven. Từ sự đầu tư thiếu đồng bộ giữa điều kiện cơ sở vật chất với TTB - ĐDDH khiến không ít trường dở khóc dở cười. Thầy N.K.H., Hiệu trưởng một trường TH ở Hóc Môn, thẳng thắn chia sẻ: “Việc mua sắm TTB - ĐDDH nhằm bổ trợ, tạo không khí sinh động cho học sinh là điều nhà trường luôn quan tâm. Kinh phí chi thường xuyên có hạn nên nếu đầu tư mua sắm nhiều thì các nguồn chi khác hẳn phải bị “teo tóp” lại. Tuy nhiên, nếu việc này mang lại hiệu quả thật sự, chúng tôi sẵn sàng đầu tư cho học sinh. Nhưng với cơ sở vật chất cũ kỹ, nghèo nàn như hiện nay (đề án xây mới 3 năm chưa thể khởi công), phòng ốc dành cho học sinh còn thiếu thì làm sao giáo viên có điều kiện để ứng dụng các TTB -  ĐDDH vào trong tiết học, bài giảng. Năm nào cũng phải đầu tư mua sắm TTB - ĐDDH theo yêu cầu đổi mới, nội dung chương trình sách giáo khoa, nhưng việc sử dụng các thiết bị trên vẫn còn chiếm tỷ lệ khá ít trong tổng thời gian học tập của học sinh”.

Cô Nguyễn Thị Ánh Mai, Hiệu trưởng Trường THPT Võ Trường Toản, quận 12, cũng thừa nhận vấn đề trên. Bởi theo cô, với nguồn kinh phí được rót hàng năm để đầu tư cho TTB - ĐDDH từ ngân sách rất lớn, việc học sinh có quá ít giờ thực hành cũng là một sự lãng phí cần nhìn nhận.

“Với học sinh phổ thông hiện nay, bình quân một năm chỉ có 5 - 7 giờ thực hành, thí nghiệm (tùy theo cấp lớp) ở các bộ môn Sinh, Hóa, Lý là quá ít. TTB - ĐDDH không thiếu, giáo viên cũng thường xuyên cập nhật và tự đề xuất mua sắm nếu thấy cần cho tiết dạy của mình. Tuy nhiên, việc thực hành vẫn chỉ ở mức độ giản đơn, giúp học sinh nắm được những nguyên lý cơ bản chứ để thực hành, tìm tòi các thí nghiệm chuyên sâu, rành rọt thì TTB của các trường vẫn không đáp ứng được. Ví dụ, với các tiết thực hành, thí nghiệm môn Hóa có các phản ứng mạnh, hay thí nghiệm độc hại, nguy hiểm cho học sinh, nhà trường gần như bỏ qua vì thiếu các TTB chuyên dụng, bảo vệ như mắt kính, mặt nạ hay buồng thí nghiệm…” - cô Mai chia sẻ.

Để tránh lãng phí

Khi đi tìm hiểu tại các trường, chúng tôi thấy ít người quan tâm đến công tác sử dụng, bảo quản TTB - ĐDDH, mọi thứ đều gần như giao thẳng trách nhiệm cho quản thư, hay cán bộ phụ trách phòng thí nghiệm (chủ yếu kiêm nhiệm). Chính bởi tâm lý hờ hững ấy, nên việc phát huy tác dụng và công tác bảo quản TTB - ĐDDH chưa cao. Nhiều dụng cụ, TTB hỗ trợ giảng dạy một số trường xuống cấp nhanh chóng.

Thầy Nguyễn Hoàng Việt, Hiệu trưởng Trường THPT Phú Nhuận, nhìn nhận: “Nguồn chi thường xuyên có giới hạn với đủ khoản chi, trong khi TTB - ĐDDH đều đã được đầu tư đầy đủ ngay từ lúc xây mới trường nên trường cũng không phải mua sắm nhiều. Nếu trang thiết bị cũ, không phù hợp thì trường bổ sung mỗi đầu năm học”.

Tuy nhiên, nhận xét một cách khách quan thì các TTB - ĐDDH hiện nay vẫn còn nhiều hạn chế. Công tác bảo quản do bộ phận có trách nhiệm lo. Hiệu quả sử dụng hầu như chỉ có phòng vi tính, một vài phòng chức năng là có dùng đến, còn phòng thí nghiệm một năm hoạt động 6 - 7 tiết - dùng chung cho cả 3 cấp lớp. Nhiều giáo viên bộ môn Hóa, Sinh cũng cho rằng: thực tế TTB - ĐDDH phục vụ công tác giảng dạy không thiếu, nhưng nhiều TTB chưa chắc chắn, chất liệu không phù hợp, mau hỏng.

Chẳng hạn như mô hình xương động vật làm bằng thạch cao dễ sứt mẻ, chỉ dùng được vài lần là các bộ phận không thể gắn được vào nhau; kính hiển vi mờ đục, các mẫu cấu tạo cơ thể động vật, hay các lọ ống nghiệm, thủy tinh để làm các phản ứng hóa học cũng không bền, dễ vỡ… Chính vì thế, chỉ sau thời gian sử dụng gần như các trường lại phải thay thế, khá tốn kém.

Cô Phan Bích Thủy, Hiệu phó Trường THCS - THPT Đinh Thiện Lý, quận 7, cho rằng việc TTB - ĐDDH phát huy được hiệu quả hay không, có bền và sử dụng lâu hay không là do định hướng của chính các trường trong việc tích hợp phương pháp dạy và học.

“Trường ngoài công lập như chúng tôi không có cơ chế chu cấp từ ngân sách cho khoản đầu tư TTB - ĐDDH nên việc đầu tư phải rất bài bản, tránh dàn trải. Chúng tôi đầu tư, thiết kế và xây dựng phòng học bộ môn và phòng thí nghiệm chuyên biệt cho 4 môn Lý - Hóa - Sinh - Công nghệ với trang thiết bị mới, hiện đại và thường xuyên cập nhật. Vì thế, giáo viên không chỉ dễ dàng giúp học sinh học và thực hành mà còn chủ động sáng tạo trong từng tiết dạy với các giáo cụ hỗ trợ ngay trong phòng” - cô Thủy chia sẻ.

Để hạn chế sự lãng phí của việc đầu tư TTB - ĐDDH, tăng tính chủ động và sáng tạo trong dạy và học nơi giáo viên và học sinh, sử dụng có hiệu quả TTB - ĐDDH…, cô Phan Bích Thủy cho rằng, không còn cách nào khác là phải giảm tải chương trình, tăng nhân sự phụ trách phòng thí nghiệm để quản lý, bảo quản và hỗ trợ công tác dạy học cho giáo viên bộ môn. Đầu tư và chọn lựa TTB - ĐDDH có định hướng, chọn công ty uy tín để đặt hàng thiết bị theo yêu cầu, tránh cơ chế lệ thuộc. Đồng thời, phát huy vai trò tự chủ, tự chịu trách nhiệm của giáo viên bộ môn trong việc đề xuất - mua sắm TTB - ĐDDH nhằm tạo cơ chế quản lý, bảo quản dụng cụ… Có như thế mới tránh được tình trạng TTB - ĐDDH sử dụng không hiệu quả, mau hư hỏng.

 

 

Thực tế tại nhà trường hiện nay, không ít giáo viên lại “ngán” giờ thực hành, thí nghiệm hay ứng dụng các thiết bị dạy học vào tiết dạy của mình. Một phần do quỹ thời gian eo hẹp, chương trình vẫn còn dàn trải. Mặt khác, tâm lý dạy chay - học chay vẫn còn khá nặng nề nơi nhiều giáo viên. Chính vì thế, hiệu quả thật sự của công tác đầu tư TTB - ĐDDH vẫn chưa cao.

 

 

 

Theo SGGP

Bình luận

Bình luận

Nội dung của trường dữ liệu này được giữ kín và sẽ không được hiển thị công khai.
  • Các địa chỉ web và email sẽ tự động được chuyển sang dạng liên kết.
  • Các thẻ HTML được chấp nhận: <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Tự động ngắt dòng và đoạn văn.

Thông tin thêm về các tùy chọn định dạng

CAPTCHA
Hãy nhập lại hình ảnh và số vào ô ở dưới
Image CAPTCHA