Qua tìm hiểu thông tin từ một số người dân địa phương, chúng tôi được biết: bản Giáng có trên 20 hộ thuộc diện được hưởng hỗ trợ làm nhà ở theo Quyết định 167/CP của Chính phủ, và hầu hết những hộ này khi lĩnh tiền hỗ trợ làm nhà, chính quyền xã đều khấu trừ 200 nghìn đồng, sau đó tiếp tục nộp cho trưởng bản 500 nghìn đồng (theo người dân phản ánh thì đây là tiền “cảm ơn” chính quyền xã và trưởng bản đã “có công” mang tiền hỗ trợ của Nhà nước đến với người dân, coi như là chi phí xăng xe đi lại, công làm sổ sách, giấy tờ, tiếp cán bộ đi khảo sát hộ nghèo...). Người dân địa phương còn cho biết thêm: trong số các hộ phải nộp tiền cho trưởng bản, những hộ nào có họ hàng, anh em với trưởng bản thì được miễn, hoặc nộp ít hơn những hộ khác, tùy theo mức độ thân thích (nộp từ 100 - 300 nghìn đồng), còn lại không có họ hàng, thân thích với trưởng bản đều phải nộp 500 nghìn đồng. Có hộ muốn được trưởng bản “quan tâm” và để cho chắc chắn sẽ được nhận tiền hỗ trợ của Nhà nước nên đã đi vay 300 nghìn đồng mang đến “đặt cọc” trước cho trưởng bản, khi nào lĩnh được tiền hỗ trợ sẽ “tính toán” sau.

Chúng tôi tìm đến gia đình chị Lường Thị Tể, bản Giáng, xã Quài Nưa - gia đình chị là một trong những hộ được hưởng hỗ trợ làm nhà ở theo Quyết định 167/CP của Chính phủ. Chị Tể cho biết: khi gia đình chị lĩnh tiền hỗ trợ thì cán bộ xã khấu trừ của chị 200 nghìn đồng, chị còn phải nộp cho trưởng bản 100 nghìn đồng. Khi được hỏi tại sao chị nộp cho trưởng bản ít hơn những hộ khác? Chị Tể giải thích: bởi nhà chị là thông gia với trưởng bản nên có chút ưu ái. Câu trả lời của chị đã giúp chúng tôi hiểu tại sao khi cung cấp thông tin cho chúng tôi chị có vẻ ý tứ và dè dặt.

Chị Lường Thị Hiên, bản Giáng, xã Quài Nưa cũng là hộ được hưởng hỗ trợ làm nhà theo Quyết định 167/CP. Chị cho biết: trong một cuộc họp với các hộ nghèo tại trụ sở xã Quài Nưa, ông Tòng Văn Mấng, Phó Chủ tịch UBND xã Quài Nưa, có “gợi ý” các hộ nộp tiền để trả công cho cán bộ làm thủ tục giấy tờ và xăng xe đi lại. Tuy nói là tuỳ tâm mỗi người, nhưng ông Mấng vẫn đưa ra giá là 200 nghìn đồng và tất cả 100% số hộ đều đồng ý với ý kiến của ông Phó Chủ tịch. Chị Lường Thị Hiên cũng cho chúng tôi biết: trong danh sách lĩnh tiền hỗ trợ, gia đình chị được lĩnh 7,2 triệu đồng, nhưng thực tế chị chỉ được lĩnh về 7 triệu đồng, cán bộ phát tiền của xã đã khấu trừ 200 nghìn đồng của chị, và sau khi nộp cho trưởng bản 500 nghìn đồng thì số tiền chị được hưởng chỉ còn 6,5 triệu đồng.

Được biết, xã Quài Nưa, huyện Tuần Giáo có 230 hộ thuộc diện được hỗ trợ làm nhà ở theo Quyết định 167/CP. Trong đó có 40 hộ được hỗ trợ đợt I (theo diện xã vùng III) và được Nhà nước hỗ trợ 8,4 triệu đồng, được vay 8 triệu đồng. Số hộ còn lại được lĩnh tiền hỗ trợ theo diện xã vùng II, và được Nhà nước hỗ trợ 7,2 triệu đồng, được vay 8 triệu đồng.

Gia đình chị Lường Thị Thim, chị Lường Thị Khín, bản Giáng, xã Quài Nưa được hỗ trợ làm nhà ở theo diện xã vùng II, và các chị cũng chỉ được lấy về 7 triệu đồng (xã đã khấu trừ 200 nghìn đồng). Trường hợp của chị Thim chỉ phải nộp cho trưởng bản thêm 400 nghìn đồng vì trước đó chị đã nộp 100 nghìn đồng cho trưởng bản để làm cơm tiếp đoàn cán bộ đi khảo sát hộ nghèo. Còn chị Khín vẫn nộp đủ 500 nghìn đồng cho trưởng bản.

Để cho khách quan, chúng tôi tìm đến nhà trưởng bản Lò Văn Phong để xác minh sự việc, nhưng anh Phong đi vắng.

Trao đổi với anh Lường Văn Tún, Bí thư Chi bộ bản Giáng, kiêm Phó trưởng Công an xã Quài Nưa về sự việc trên, anh Tún cho biết: những vấn đề trên anh không nắm được và cũng không biết gì.

Ông Là Văn Chanh, Chủ tịch UBND xã Quài Nưa thì cho rằng: mọi người dân đều nhận đủ số tiền hỗ trợ của Nhà nước, không có việc xã “gợi ý” người dân nộp tiền, nếu có cũng là do người dân tự nguyện “cảm ơn” chút ít mà thôi. Ông Chanh cũng có nghe nói về việc người dân nộp tiền cho trưởng bản, và ông cũng đang điều tra việc này nhưng cũng chưa nhận được phản ánh nào của người dân.

Ông Tòng Văn Mấng, Phó Chủ tịch UBND xã Quài Nưa cũng khẳng định với chúng tôi: Không có việc xã khấu trừ tiền của người dân, cũng không có cuộc họp nào “gợi ý” người dân nộp 200 nghìn đồng cho xã và ông cũng không biết gì về việc người dân nộp tiền cho trưởng bản.

Vấn đề đặt ra ở đây là liệu những người dân chân chất, thật thà có đặt điều, vu khống cho trưởng bản và cán bộ xã? Và liệu tất cả những người dân được hỏi có vu khống một cách trùng lặp và giống nhau như vậy? Vậy có hay không việc Trưởng bản Giáng, một số người đương chức thuộc chính quyền xã Quài Nưa làm sai lệch chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, ăn chặn tiền hỗ trợ làm nhà 167/CP?

Làm nhà cho người nghèo là một chủ trương lớn và đầy tính nhân đạo, song quá trình triển khai nó đã và đang bị lợi dụng biến thành cơ hội trục lợi cho một số người có liên quan. Rất mong các cơ quan chức năng làm rõ, lấy lại lòng tin của nhân dân!.